|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
Sigara Dumanı Neler İçerir?
Sigara dumanında 4000’den fazla zararlı
madde vardır. Sigara dumanı tütün bitkisinin yapraklarının tam yanmaması sonucu
oluşur. Sigara dumanının içerdiği maddeler gaz ve tanecik fazında
bulunmaktadır. Ağız kısmından çekildiğinde gelen dumana “Ana Duman”, ucundan
çıkan dumana ise “Yan Duman” denir. Tütünün tipi, yanma sıcaklığı, sigaranın
uzunluğu, kağıdının özellikleri, filtre ve tütüne ilave edilen katkı maddeleri
dumanın gaz ve tanecik kısmındaki maddeleri etkileyen başlıca faktörlerdir.
Ucundaki sıcaklık 900 oC, ağızdaki sıcaklık 30 oC kadardır. Bu sıcaklıklar
nedeniyle tütün yaprağında bulunan maddeler değişime uğrar ve birçok yeni
kimyasal madde ortaya çıkar. Bir nefes sigara dumanında 300 milyon-3.5 milyar
tanecik olduğu saptanmıştır. Günde bir paket sigara içen insanın 70,000 kez içe
çekme hareketi yaptığı düşünülürse alınan madde miktarı anlaşılabilir. Sigara
dumanında bulunan başlıca maddeler kokain ve morfin kadar bağımlılık yapıcı bir
madde olan nikotin, kanda oksijen taşınmasına engel olan ve ölümlere yol
açabilen zehirli bir gaz olan karbonmonoksit ve birçok kanserojen maddedir.
Sigara dumanı içindeki kanıtlanan
kanserojen madde sayısı, Uluslararası
Kanser Araştırma Ajansı’na (IARC) göre, günümüzde 55’e yükselmiştir.
Bunlar Tablo 1’de sunulmuştur. Sigara dumanında, bunlardan başka henüz şüphe
aşamasında olan birçok başka kanserojen madde vardır ve bu
sayı zaman içinde yükselebilecektir.
Tablo 1. Sigara dumanını içerdiği kanserojen maddeler.*
|
Kanserojen Maddenin tipi |
Bu tip maddelerin sayısı |
|
Polisiklik
aromatik hidrokarbonlar |
10 |
|
Aza-arenes |
3 |
|
N-nitrosaminler |
7 |
|
Aromatik
aminler |
3 |
|
Heterosiklik
aromatik aminler |
8 |
|
Aldehidler |
2 |
|
Çeşitli
organik maddeler |
15 |
|
İnorganik
bileşikler |
7 |
|
TOPLAM |
55 |
·
Kaynak: SS Hecht. Tobacco smoke carcinogens and lung cancer.
J Natl Cancer Inst; 1999; 91 (14): 1194-1210.
Sigarada bulunan maddelerin diğer bazı
kullanım alanları Tablo 2’de sunulmaktadır.
Tablo 2. Sigarada
bulunan bazı maddelerin diğer kullanım alanları. *
|
Arsenik |
Zehir
imalatında |
|
Metanol |
Roket
Gazı yapımında |
|
DDT |
Böcek
ilaçlamada |
|
Karbonmonoksit |
Egzos
Gazı |
|
Kadmiyum |
Araba
Akülerinde |
|
Hidrojen
Siyanür |
Gaz
Odalarında |
|
BütanGaz |
Tüp ve
Çakmak Gazı |
|
Aseton |
Oje ve
Kimyasal sökücü |
|
Naftalin |
Güve
ilaçlamada |
|
Amonyak |
Kimyasal
Temizlik işlerinde |
* Kaynak: Sigara ve Sağlık Ulusal Komitesi. http://www.komiteulusal.cjb.net/