Bayanlar Neden Sigara İçiyor
Sigara içme bir madde bağımlılığıdır. Bu
maddenin adı nikotindir. DSÖ tarafından kokain, eroin kadar bağımlılık yapıcı
bir maddedir ve hastalık olarak kabul edilmektedir.

Kanada’da sigaranın yüksek oranda bağımlılık yapıcı olduğunu
gösteren sigara paketleri üzerindeki resimli ve açıklamalı uyarı.
Bayan sigaralarının satışı ve reklamı
1960’ların sonları ve 1970’lerin başında 12-17 yaşındaki genç kızların sigaraya
başlamasında ani bir artışa yol açmıştır. 1967’den 1973’e bayan sigaraları
roket hızı ile artarken 12 yaşındaki kızlardaki sigara oranı ikiye
katlanmıştır.
Ergen kızlar sıklıkla kilo almamak için
sigaraya başlamaktadır. Ayrıca sigara reklamlarında sunulan imaj gibi
kendilerini bağımsız ve çekici göstermeye çalışmaktadırlar.
Sosyal imajlar ergenlerin hafif kilolu
olmanın sigara içmekten daha kötü olduğuna inanmalarını sağlayabilir. Sigara
reklamlarında sigaranın ince olmayı sağladığı ve iştahı azalttığı
betimlenmektedir.

Ülkemizde promosyon olarak dağıtılmış bir kibrit kutusu kapağı.
Sigara aldatıcı bir şekilde bağımsızlık simgesi olarak gösterilmektedir.
ABD’de 1999’da lise kızlarının %34.9’u
halen sigara içicisi, %15.6’sı sık sigara içicisi idi. Edirne’de yapılan bir
araştırmaya göre lisede okuyan kız öğrencilerin %76’sının sigarayı denediği,
%27’sinin yaşam boyu içici olduğu (toplam en az 100 adet sigara içme durumu),
%25’nin sık sigara içicisidir (halen
günde en az bir sigara içen).
1920’lerden beri tütün endüstrisi
özgürlük, çekicilik, incelik ve feminizm gibi imajları kullanarak bayanları
hedef almaktadır.
Kadınlar sosyal kampanyalarda sigara
bırakma gruplarına daha çok katılmakta ancak bırakmada erkeklere göre biraz
daha az başarılı olmaktadırlar. Bırakan bayanlarda yeniden başlama nedenleri
erkelerden biraz farklıdır. Stres, kilo kontrolü ve negatif duygulanımlar bayanlarda
nükslere neden olmaktadır.
İkinci Dünya Savaşının bitiminden sonra
Batı Avrupa’da sigara içimi hızla artmıştır. Bayanların sigara içiminin
gittikçe sosyal kabul görmesi kadınların sigaraya başlamasını hızlandırmıştır.
Sonuç olarak kadın erkek arasındaki sigara içme oranı tüm Avrupa ülkelerinde
gittikçe eşitlenmektedir.
Halk sağlığı açısından sigara içme oranlarındaki üç eğilim özellikle alarm
vermektedir:
Kadınların sigara içme oranları hala
artmaya devam etmektedir. Bu artış özellikle genç
kadınlardaki artışa bağlıdır.
Birçok ülkede daha genç yaşta sigaraya
başlanmaktadır.
Bazı ülkelerde kızlar erkeklerden daha
fazla sigara içmektedir.
Bu trendler devam ederse yakın gelecekte
erişkin populasyonda kadınlar arasında sigara içiciliği daha fazla olacaktır.
Bayanlar erkeklerden daha farklı tütün
ürünlerini, genellikle elde sarılanlara göre fabrikasyon sigaraları, filtreli,
düşük katranlı ve sarı tütünden yapılmış sigara markalarını tercih
etmektedirler. Bayanlar puro, pipo ve çiğnenen tütünleri pek tercih etmezler.
“Light” (hafif) sigaraların başarısı!!
ise maalesef üzüntü vericidir. 1995’te AB’de 60 milyon erkek, 40 milyon bayan
sigara içicisi vardı. Tüm bayan içicilerin %48’i – yaklaşık 20 milyon – “hafif”
sigara içicisi idi.
“Hafif” markaları içenler genellikle
daha yaşlı ve sağlığı ile daha fazla ilgili olanlardır. AB’de 1995’te 45-64
yaşındaki bayan içicilerin %60’ı hafif sigara içicisidir.
Birçok araştırma “hafif” sigaraya
dönenlerin büyük bir kısmının bu sigaraların daha güvenli olduğuna
inandıklarını göstermektedir. Oysa düşük katranlı markalar normal sigaralar
kadar (hatta belki de daha fazla) sağlığa zararlıdır.
“Hafif” sigaraların daha güvenli
olmadığını bilselerdi kaç kişinin sigarayı tamamen bırakacağını bilmek mümkün değildir.
Oysa “hafif” sigara içen bayanların %10-20’si sigarayı bıraksaydı bu AB’de 2-4
milyon daha az sigara içen bayan anlamına gelecekti.
“Hafif” sigaralar tüketiciyi
yanıltmaktadır, içicilerin bırakmasına engel olmakta ve ciddi halk sağlığı
sorununa yol açmaktadır. Üreticilerin bu markaları yeni, tercih edilen ve daha
kadınsı imajla ve sağlık anlamında kanıtlanmamış aldatıcı ifadelerle (ör.
Hafif, yumuşak vs) sunmaları ve daha güvenli reklamını yapmaları
engellenmelidir. Güvenli bir tütün ürünü gibi bir şey yoktur. Sigaraya bağlı
sağlık problemlerine maruz kalmamanın güvenilir tek yolu hiçbir tütün formunu
kullanmamaktadır.
Bağımlılık
Bağımlılığın elemetleri genellikle şunlardır:
z
Tolerans: Arzu
edilen etkilerin ortaya çıkması için gittikçe daha yüksek dozlara ihtiyaç
duyulması
z
Kesilme Belirtileri:
Madde alımının durdurulması sonrası hoş olmayan kesilme belirtileri.
z
İstenenden daha
fazla ve daha uzun süre maddeyi almaya devam etmek.
z
Kullanma arzusunun
sebat etmesi, azaltma veya bırakma çabalarının başarısızlığı.
z
Maddenin
kullanılması veya bırakılabilmesi için zaman ve para harcanması.
z
Psikoaktif
(duygulanım üzerine) etkiler yapması.
z
Madde kullanımının
tekrarlama gücü.
Görüldüğü gibi sigara madde bağımlılığı
tanımını bütün elementlerini karşılamaktadır. Özellikle günde 10’dan fazla (bu
sayı kadınlar için daha az olabilir) sigara içme, uykudan uyandıktan sonra ilk
yarım-bir saatte sigara içme, sigara içememe nedeniyle otobüse binme,
kütüphaneye gitme gibi davranışlardan huzursuzluk duymak gibi belirtiler
bağımlılığın ciddi boyutlarda olduğunun göstergeleridir.
Genç kızların sigara
içmesi normal bir davranış değildir. Özgür bir davranış hiç değildir.
Kanada’dan sigaranın güçlü bir bağımlılık yapıcı madde olduğunu vurgulayan
örnek bir sigara paketi.